Acceptatie

In de wereld van N.A.H., en ik denk bij iedere chronische ziekte, is acceptatie een veel gehoord woord. Ik vind acceptatie altijd een lastige en ik kom zelf ook niet eens in de buurt van acceptatie. Want hoe kan ik dit accepteren? Hoe kan ik accepteren dat ik op 26-jarige leeftijd werd getroffen door een herseninfarct? Hoe kan ik accepteren dat dit mijn hele leven op zijn kop heeft gezet? Hoe kan ik accepteren dat ik niet meer kan doen wat ik graag deed? Hoe kan ik accepteren dat ik vanaf mijn 26e al leef als een 80-jarige? Ik kan het niet en ik wil het niet. 

Maar dat betekent niet dat het me in de weg zit. Ik heb er namelijk wel mee leren leven. Ik heb er mee om leren gaan. Natuurlijk zit het me af en toe wel dwars en heb ik ook zeker mijn baalmomenten en kan ik intens verdrietig zijn over wat er niet meer is en niet zal zijn, maar ik kan ook gelukkig nog genieten van wat er wel is. Die baalmomenten mogen er ook gewoon zijn vind ik. Het is toch een soort rouwproces, ik heb afscheid moeten nemen van mijn oude ik. 

Toch heb ik soms het gevoel dat ik het moet accepteren van de buitenwereld. Bij het UWV vroegen ze zich af of mijn vermoeidheid een restverschijnsel was of toch stiekem gewoon doordat ik wat mij is overkomen niet geaccepteerd heb en dat dat mij dus in de weg zit. Een (neuro) psychologisch onderzoek volgde en ook de psycholoog twijfelde. Tijdens de nabespreking besprak hij dit met mij, maar omdat ik door mijn N.A.H. zijn woorden niet snel genoeg kon verwerken kon ik hier ook niet adequaat op reageren. Toen ik thuis kwam baalde ik daarvan, want zijn rapport was wel bepalend voor mijn toekomst. Ik besprak het met wat lotgenoten waarop één van hen mij een treffend stuk tekst toestuurde. Ik heb het direct doorgestuurd naar de psycholoog, want beter dan dit zou ik het nooit kunnen verwoorden. 

Geachte heer Xxxxx,

Als toevoeging op de nabespreking zou ik u graag het volgende stuk willen laten lezen dat ik van een lotgenoot kreeg toegestuurd toen ik vertelde over mijn NPO.
 
Piekeren over gevolgen NAH is normaal.
Mensen met niet- aangeboren hersenletsel worden nooit meer de oude. Tegelijkertijd willen zij niets liever dan de oude worden. Veel hulpverleners verzuchten dan dat mensen hun situatie niet hebben geaccepteerd. Maar hoe normaal is accepteren? Of misschien beter: hoe normaal is niet-accepteren? En hoe normaal is piekeren hierover?
Het is waar dat velen met hersenletsel van ver komen en ver gekomen zijn. Maar het is even waar dat het leven niet meer is wat het was. En dat het ook niet meer helemaal kan worden zoals het was. 
Ten eerste omdat het leven onverwacht kwetsbaar is gebleken. Dat verandert iemand voorgoed. Gewoon leven is niet meer gewoon. 
Ten tweede is het leven op het concrete niveau niet meer wat het was. Bijvoorbeeld in wat iemand kan en niet kan. Of waarin iemand is veranderd. Zoals karakter, in denkkracht of denksnelheid, in regulering van emoties. Dit alles merkt iemand dagelijks. Verzet daartegen is heel gewoon. Dit accepteren in de zin van je erbij neerleggen, is niet logisch. Dieren kunnen dat wel. Die voegen zich met verbazingwekkende soepelheid in een beperkter leven, zelfs als een jong dood is. Maar wij mensen hebben het vermogen om te herinneren hoe het was. Wij kunnen ons voorstellen hoe het zou kunnen zijn. Dat is mooi. Maar het heeft ook een keerzijde. Want wij kunnen ons vaak niet voegen in een nieuwe, gehavende werkelijkheid van verlies, zoals een dier dat wel kan. Wij kijken om ons heen en zien anderen ‘de blits maken’ of bereiken wat ze willen bereiken. Je ziet anderen gelukkig worden met iemand, kinderen krijgen, en jij …
Wat ik maar wil zeggen: ontevredenheid, tobben over wat er niet is en misschien niet komt, verzet tegen het huidige leven, al die dingen zijn heel gewoon. Wie zich even realiseert wat definitief verlies betekent, zal dit begrijpen. In enkele seconden kantelen levens van een gaaf heden in een gehavende toekomst. Dat wil niemand. En wie het toch meemaakt, wil iemand die het verzet hiertegen begrijpt. Begrijpen is het delen van de machteloosheid dat de gebeurtenis geen keer neemt. Dat we de wereld niet naar onze hand kunnen zetten. Dat er dingen gebeuren die te erg voor woorden zijn. En dat deze werkelijkheid even onwrikbaar als onontkoombaar kan zijn. Wie in een situatie is waarin hij of zij niet anders meer kan dan dit onder ogen zien, mag hopen op iemand die hem of haar begrijpt. Iemand die ook begrijpt dat troost niet bestaat uit zeggen dat het meevalt. Want het valt niet mee. Troost is ook niet zeggen dat je veel bereikt hebt. Dat laatste mag zo zijn, maar er is ook veel niet bereikt. Het is te hopen dat iemand troost biedt door de moed te hebben de machteloosheid te delen. Dat is: zeggen (en ook menen) dat hij er ook niets aan kan veranderen. En dat hij op dit moment weinig anders kan doen dan aanwezig zijn, dat hij kan terugkomen en het verhaal wil horen, al is het honderd keer. Iemand die weet dat de tijd de wonden niet heelt, maar dat de tijd leert hoe erg het is. Wie de kunst van deze nabijheid, van dit begrijpen verstaat, die helpt de ander verder. Even is er delen van woede, machteloosheid, somberheid en getob. Even iemand die de waarheid niet mooier maakt dan hij is. En daarmee is de wereld even iets warmer. Dat helpt!
Niet accepteren en getob over je leven na een onomkeerbare kanteling is een normale reactie op een treurige gebeurtenis. Acceptatie is een bedenksel van hulpverleners of goedbedoelende anderen. Maar voor iemand met NAH is dat vaak een aantal bruggen te ver. En wie wel tot acceptatie komt, is die dan niet normaal? Die is ook normaal. Maar die is een ander dan jij. Of beter: jij bent een ander.
Door: Hans van Dam, docent en consulent hersenletsel in Nieuwspad (informatieblad van Op Pad over niet- aangeboren hersenletsel)
 
Dus ja, natuurlijk vind ik het ook frustrerend dat ik niet meer kan wat ik voorheen kon en nee accepteren doe ik nooit, maar ik ben ook nog nooit een lotgenoot tegengekomen die dat wel kon en ik kan u vertellen dat dat er veel zijn. Maar zoals ik ook tijdens ons gesprek naar voren bracht ben ik nu bijna 5 jaar verder en heb ik in die 5 jaar geleerd dat het nu eenmaal niet anders is. Ik laat mezelf af en toe lekker een dagje balen en na die dag ga ik weer vol goede moed verder, want er is nog zoveel moois om van te genieten. 
 
 
Met vriendelijke groet,
 
Yvonne Sas
 

Het heeft mij geholpen mijn eigen gevoel beter te begrijpen, het heeft gelukkig ook de psycholoog geholpen om het beter te begrijpen. En daarom deel ik het hier ook nog een keer, in de hoop dat het anderen net zo goed kan helpen als dat het mij heeft geholpen.

4 gedachten over “Acceptatie”

  1. Zo goed op papier gezet door hans van dam! Ik heb dat ook altijd zo’n verademend stuk gevonden!
    Goed dat je hier aandacht aan besteed. Hopelijk kan dit vele mensen verder helpen.

    Herken ook veel wat je schrijft: baaldagen mógen idd. Net als dat ik ook baaldagen kan hebben over mijn gewicht, of over stomme karaktertrekken van mijzelf. Ze horen bij me maar dat wil niet zeggen dat ik er nooit van baal. Zo ervaar ik dat ook met het hersenletsel.

    Inmiddels 13 jaar verder kan ik zeggen dat ik het heb geaccepteerd, het is zoals het is. Sommige dingen overkomen je in het leven, dit heeft mij getroffen. Het heeft mij rust gegeven. Maar ik snap ook heel goed dat dat niet voor iedereen zo werkt. Zoals hans van dam ook zo goed zegt

    1. Ja, echt een heel fijn stuk! Ik kwam hem weer tegen in mijn mail en hoop inderdaad dat het meer mensen kan helpen zoals het mij heeft geholpen dus ik blijf hem gewoon delen 😉

Geef een reactie